Üstelik roller kolayca değişebilir.
Saç bakımına meraklı erkek kullanıcı içerik listesini inceleyebilir; kadın kullanıcı doğrudan şirket siciline bakabilir. Ya da tam tersi.
Asıl mesele cinsiyet değil, hangi soruyu sorduğumuz.
Bir markayı araştırırken hangi sorular sorulmalı?
Bence forumlarda en işe yarayan yöntem şu beş soruluk mini kontrol listesi:
1. Markanın tarihsel kökeni neresi?
Pantene örneğinde cevap İsviçre'dir. Pantene
2. Bugün marka kime ait?
Pantene bugün Procter & Gamble portföyünde bulunuyor. origprod-cus-us.pg.com
3. Şirketin merkezi nerede?
Pantene'nin güncel ticari marka kayıtlarında sahip olarak The Procter & Gamble Company ve Cincinnati, Ohio adresi gösteriliyor. Tescil Ofisi
4. Marka hangi ülkelerde faaliyet gösteriyor?
Oldukça geniş bir küresel pazar söz konusu. P&G, Pantene'yi dünya çapındaki saç bakım markaları arasında listeliyor. Procter & Gamble+1
5. Belirli bir ülkede operasyonu var mı?
Evet. P&G'nin resmi İsrail sayfası Pantene'nin İsrail pazarında bulunan markalar arasında olduğunu açıkça belirtiyor. Procter & Gamble
Bu beş soruyu ayırdığımızda tablo çok daha anlaşılır hale geliyor.
“P&G Amerikan şirketiyse Pantene Amerikan mı, İsviçreli mi?”
İşte burası biraz nüfus cüzdanı meselesine benziyor.
Bir insanın doğduğu yer ile bugün yaşadığı yer farklı olabilir. Bir şirketin kurulduğu ülke ile bugünkü sahibinin ülkesi de farklı olabilir.
Pantene'nin tarihsel hikâyesi İsviçre'den geliyor. Marka daha sonra farklı sahiplik dönemlerinden geçerek bugün P&G çatısı altında bulunuyor. Pantene'nin kendi resmi tarihçesi bu dönüşümü açıkça anlatıyor. Pantene
Dolayısıyla “Pantene kesinlikle İsviçre markasıdır” demek de bugünkü sahipliği gözden kaçırır.
“Pantene kesinlikle Amerikan markasıdır” demek ise markanın tarihsel başlangıcını siler.
En sağlıklı ifade şu olur:
Pantene, kökeni İsviçre'ye dayanan ve günümüzde ABD merkezli Procter & Gamble'a ait küresel bir saç bakım markasıdır.
Peki boykot listeleri konusunda ne yapmalı?
Burada özellikle dikkat edilmesi gereken nokta, internette dolaşan listelerin aynı kaynağa veya aynı kritere dayanmadığıdır.
Bir liste markanın İsrail'de satış yapmasını kriter kabul edebilir.
Başka bir liste şirketin İsrail'deki ticari operasyonunu dikkate alabilir.
Başka bir liste şirketin belirli bir kurumla iş birliğini esas alabilir.
Bir başka liste ise tamamen farklı siyasi veya ekonomik kriter kullanabilir.
Bu nedenle “Bir listede Pantene var, demek ki resmi olarak İsrail markası” şeklinde bir çıkarım yapmak sağlıklı değil.
Önce listenin kim tarafından hazırlandığına, hangi kriteri kullandığına ve iddiasını hangi belgeye dayandırdığına bakmak gerekiyor.
Bu, sadece Pantene için değil, internetteki bütün marka araştırmaları için geçerli.
Kullanıcı deneyimi başka, marka kökeni başka
Forumlarda sıkça şöyle bir durum görüyoruz:
“Ben Pantene kullandım, saçım çok iyi oldu.”
Bir başka kullanıcı:
“Bende saçımı ağırlaştırdı.”
Üçüncüsü:
“Benim saçımda hiçbir fark yaratmadı.”
Bunların üçü de aynı anda doğru olabilir.
Çünkü saç tipi, saç derisi, yıkama sıklığı, kullanılan diğer ürünler ve kişisel beklentiler değişiyor. Bir kişinin şampuan deneyimi, markanın hangi ülkeye ait olduğunu kanıtlamaz.
Aynı şekilde bir ürünün işe yarayıp yaramaması da şirketin merkeziyle ilgili değildir.
Şampuan şişesini açıp “Bu ürün Cincinnati'den geliyor, saçım artık stratejik ortaklık kurabilir” demenin de bilimsel bir karşılığı yok.
Asıl ilginç soru: Markaların milliyeti gerçekten bu kadar basit mi?
Bence değil.
Günümüzde büyük tüketici markaları onlarca ülkede satış yapıyor, farklı ülkelerde üretim yaptırabiliyor, uluslararası tedarik zincirleri kullanıyor ve farklı ülkelerde yerel şirketlerle faaliyet gösterebiliyor.
Bu yüzden “markanın milliyeti” bazen tüketici açısından pratik bir soru olsa da şirket yapısını anlatmak için tek başına yeterli olmayabilir.
Pantene bunun güzel örneklerinden biri.
1945'te İsviçre'de başlayan bir hikâye, zaman içinde ABD merkezli bir şirketin küresel portföyündeki markalardan birine dönüşmüş durumda. Pantene+1
Bugün aynı markayı İstanbul'da, Londra'da, Tel Aviv'de veya başka bir şehirde görebilmek de küresel tüketici ürünleri dünyasının doğal sonucu.
Sonuç: Pantene İsrail markası mı?
Toparlarsak:
Hayır, Pantene İsrail markası değildir.
Pantene'nin tarihsel kökeni İsviçre'dir. Marka günümüzde ABD merkezli Procter & Gamble şirketinin portföyünde yer almaktadır. P&G'nin resmi kaynakları Pantene'yi küresel saç bakım markalarından biri olarak gösteriyor. Pantene+1
Aynı zamanda P&G'nin İsrail'de operasyonu bulunuyor ve Pantene İsrail pazarında faaliyet gösteren P&G markaları arasında yer alıyor. Procter & Gamble
Dolayısıyla şu üç cümleyi birbirinden ayırmak gerekiyor:
“Pantene İsrail markasıdır.” → Doğru değil.
“Pantene'nin İsrail'de ticari varlığı vardır.” → Evet.
“Pantene'nin sahibi İsrailli bir şirket midir?” → Hayır; güncel resmi marka kayıtlarında sahibi The Procter & Gamble Company olarak belirtiliyor. Tescil Ofisi
Bence bu konunun en güzel tarafı da burada: Bir ürünü değerlendirirken sadece sosyal medyada gördüğümüz tek satırlık “X markası şuradan” bilgisini tekrarlamak yerine, markanın tarihine, bugünkü sahibine ve faaliyet gösterdiği pazarlara ayrı ayrı bakmak çok daha sağlıklı.
Çünkü bazen market rafındaki bir şampuan, şampuan olmaktan çıkıp küçük bir araştırma ödevine dönüşebiliyor.
Ve insan ister istemez şu soruyu soruyor:
Bir markayı değerlendirirken bizim için gerçekten önemli olan şey nerede doğduğu mu, bugün kime ait olduğu mu, nerede üretildiği mi, hangi ülkelerde faaliyet gösterdiği mi, yoksa şirketin somut olarak ne yaptığı mı?
Belki de tartışmanın en doğru başlangıç noktası tam olarak bu sorudur.
Saç bakımına meraklı erkek kullanıcı içerik listesini inceleyebilir; kadın kullanıcı doğrudan şirket siciline bakabilir. Ya da tam tersi.
Asıl mesele cinsiyet değil, hangi soruyu sorduğumuz.
Bir markayı araştırırken hangi sorular sorulmalı?
Bence forumlarda en işe yarayan yöntem şu beş soruluk mini kontrol listesi:
1. Markanın tarihsel kökeni neresi?
Pantene örneğinde cevap İsviçre'dir. Pantene
2. Bugün marka kime ait?
Pantene bugün Procter & Gamble portföyünde bulunuyor. origprod-cus-us.pg.com
3. Şirketin merkezi nerede?
Pantene'nin güncel ticari marka kayıtlarında sahip olarak The Procter & Gamble Company ve Cincinnati, Ohio adresi gösteriliyor. Tescil Ofisi
4. Marka hangi ülkelerde faaliyet gösteriyor?
Oldukça geniş bir küresel pazar söz konusu. P&G, Pantene'yi dünya çapındaki saç bakım markaları arasında listeliyor. Procter & Gamble+1
5. Belirli bir ülkede operasyonu var mı?
Evet. P&G'nin resmi İsrail sayfası Pantene'nin İsrail pazarında bulunan markalar arasında olduğunu açıkça belirtiyor. Procter & Gamble
Bu beş soruyu ayırdığımızda tablo çok daha anlaşılır hale geliyor.
“P&G Amerikan şirketiyse Pantene Amerikan mı, İsviçreli mi?”
İşte burası biraz nüfus cüzdanı meselesine benziyor.
Bir insanın doğduğu yer ile bugün yaşadığı yer farklı olabilir. Bir şirketin kurulduğu ülke ile bugünkü sahibinin ülkesi de farklı olabilir.
Pantene'nin tarihsel hikâyesi İsviçre'den geliyor. Marka daha sonra farklı sahiplik dönemlerinden geçerek bugün P&G çatısı altında bulunuyor. Pantene'nin kendi resmi tarihçesi bu dönüşümü açıkça anlatıyor. Pantene
Dolayısıyla “Pantene kesinlikle İsviçre markasıdır” demek de bugünkü sahipliği gözden kaçırır.
“Pantene kesinlikle Amerikan markasıdır” demek ise markanın tarihsel başlangıcını siler.
En sağlıklı ifade şu olur:
Pantene, kökeni İsviçre'ye dayanan ve günümüzde ABD merkezli Procter & Gamble'a ait küresel bir saç bakım markasıdır.
Peki boykot listeleri konusunda ne yapmalı?
Burada özellikle dikkat edilmesi gereken nokta, internette dolaşan listelerin aynı kaynağa veya aynı kritere dayanmadığıdır.
Bir liste markanın İsrail'de satış yapmasını kriter kabul edebilir.
Başka bir liste şirketin İsrail'deki ticari operasyonunu dikkate alabilir.
Başka bir liste şirketin belirli bir kurumla iş birliğini esas alabilir.
Bir başka liste ise tamamen farklı siyasi veya ekonomik kriter kullanabilir.
Bu nedenle “Bir listede Pantene var, demek ki resmi olarak İsrail markası” şeklinde bir çıkarım yapmak sağlıklı değil.
Önce listenin kim tarafından hazırlandığına, hangi kriteri kullandığına ve iddiasını hangi belgeye dayandırdığına bakmak gerekiyor.
Bu, sadece Pantene için değil, internetteki bütün marka araştırmaları için geçerli.
Kullanıcı deneyimi başka, marka kökeni başka
Forumlarda sıkça şöyle bir durum görüyoruz:
“Ben Pantene kullandım, saçım çok iyi oldu.”
Bir başka kullanıcı:
“Bende saçımı ağırlaştırdı.”
Üçüncüsü:
“Benim saçımda hiçbir fark yaratmadı.”
Bunların üçü de aynı anda doğru olabilir.
Çünkü saç tipi, saç derisi, yıkama sıklığı, kullanılan diğer ürünler ve kişisel beklentiler değişiyor. Bir kişinin şampuan deneyimi, markanın hangi ülkeye ait olduğunu kanıtlamaz.
Aynı şekilde bir ürünün işe yarayıp yaramaması da şirketin merkeziyle ilgili değildir.
Şampuan şişesini açıp “Bu ürün Cincinnati'den geliyor, saçım artık stratejik ortaklık kurabilir” demenin de bilimsel bir karşılığı yok.
Asıl ilginç soru: Markaların milliyeti gerçekten bu kadar basit mi?
Bence değil.
Günümüzde büyük tüketici markaları onlarca ülkede satış yapıyor, farklı ülkelerde üretim yaptırabiliyor, uluslararası tedarik zincirleri kullanıyor ve farklı ülkelerde yerel şirketlerle faaliyet gösterebiliyor.
Bu yüzden “markanın milliyeti” bazen tüketici açısından pratik bir soru olsa da şirket yapısını anlatmak için tek başına yeterli olmayabilir.
Pantene bunun güzel örneklerinden biri.
1945'te İsviçre'de başlayan bir hikâye, zaman içinde ABD merkezli bir şirketin küresel portföyündeki markalardan birine dönüşmüş durumda. Pantene+1
Bugün aynı markayı İstanbul'da, Londra'da, Tel Aviv'de veya başka bir şehirde görebilmek de küresel tüketici ürünleri dünyasının doğal sonucu.
Sonuç: Pantene İsrail markası mı?
Toparlarsak:
Hayır, Pantene İsrail markası değildir.
Pantene'nin tarihsel kökeni İsviçre'dir. Marka günümüzde ABD merkezli Procter & Gamble şirketinin portföyünde yer almaktadır. P&G'nin resmi kaynakları Pantene'yi küresel saç bakım markalarından biri olarak gösteriyor. Pantene+1
Aynı zamanda P&G'nin İsrail'de operasyonu bulunuyor ve Pantene İsrail pazarında faaliyet gösteren P&G markaları arasında yer alıyor. Procter & Gamble
Dolayısıyla şu üç cümleyi birbirinden ayırmak gerekiyor:
“Pantene İsrail markasıdır.” → Doğru değil.
“Pantene'nin İsrail'de ticari varlığı vardır.” → Evet.
“Pantene'nin sahibi İsrailli bir şirket midir?” → Hayır; güncel resmi marka kayıtlarında sahibi The Procter & Gamble Company olarak belirtiliyor. Tescil Ofisi
Bence bu konunun en güzel tarafı da burada: Bir ürünü değerlendirirken sadece sosyal medyada gördüğümüz tek satırlık “X markası şuradan” bilgisini tekrarlamak yerine, markanın tarihine, bugünkü sahibine ve faaliyet gösterdiği pazarlara ayrı ayrı bakmak çok daha sağlıklı.
Çünkü bazen market rafındaki bir şampuan, şampuan olmaktan çıkıp küçük bir araştırma ödevine dönüşebiliyor.
Ve insan ister istemez şu soruyu soruyor:
Bir markayı değerlendirirken bizim için gerçekten önemli olan şey nerede doğduğu mu, bugün kime ait olduğu mu, nerede üretildiği mi, hangi ülkelerde faaliyet gösterdiği mi, yoksa şirketin somut olarak ne yaptığı mı?
Belki de tartışmanın en doğru başlangıç noktası tam olarak bu sorudur.